تیم رسانهای سپهران کابل فیدار ــ مدیرعامل شرکت دانمارکی اورستد (Ørsted) از اتحادیه اروپا خواسته است در برابر رقابتی که به گفته او با حمایت گسترده دولت چین شکل گرفته، اقدام کند. این درخواست در شرایطی مطرح میشود که اروپا برای رسیدن به اهداف انرژی بادی خود به افزایش سریع نصب توربین نیاز دارد، اما همزمان نگران تضعیف تولیدکنندگان داخلی، وابستگی فناوری و دسترسی شرکتهای خارجی به دادهها و سامانههای کنترل زیرساختهای حیاتی است.
راسموس اِربو، مدیرعامل اورستد و رئیس انجمن صنعتی ویندیوروپ (WindEurope)، میگوید تولیدکنندگان اروپایی نمیتوانند در برابر شرکتهایی رقابت کنند که از تأمین مالی ارزان، حمایت دولتی و ظرفیت عظیم تولید در چین برخوردارند. او از مقامهای اروپایی خواسته است شرایط رقابت را برای تمام عرضهکنندگان توربین یکسان کنند.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، اِربو در عین حمایت از اقدام اتحادیه اروپا تأکید کرده است که صنعت بادی همچنان به زنجیرههای تأمین جهانی نیاز دارد. بنابراین، درخواست او لزوماً به معنای قطع همکاری با شرکتهای چینی نیست، بلکه بر جلوگیری از ورود تجهیزات با شرایط مالی برخوردار از حمایتهای غیررقابتی تمرکز دارد.
این بحث در حالی شدت گرفته است که کمیسیون اروپا تحقیق عمیقی درباره فعالیت شرکت چینی گلدویند (Goldwind) در بازار اتحادیه آغاز کرده است. بررسی اولیه کمیسیون نشانههایی از احتمال برخورداری این شرکت از کمکهای دولتی، تسهیلات مالی ترجیحی و مزایای مالیاتی یافته است که ممکن است به آن امکان ارائه قیمتهای پایینتر یا شرایط تجاری بهتر را داده باشد.
کمیسیون اروپا گفته است چنین حمایتهایی، در صورت اثبات، میتواند موقعیت رقابتی گلدویند را در مناقصههای توربین و خدمات وابسته تقویت و رقابت در بازار داخلی اتحادیه را مختل کند. بااینحال، اعلام رسمی کمیسیون اروپا درباره پرونده گلدویند تصریح میکند که آغاز تحقیقات عمیق بهمعنای اثبات تخلف نیست و نتیجه نهایی ممکن است ادعاهای مطرحشده را تأیید یا رد کند.
گلدویند نیز اعلام کرده است با مقامهای اروپایی همکاری میکند، اما برای روشنشدن حدود درخواستهای اطلاعاتی کمیسیون به دادگاه عمومی اتحادیه اروپا مراجعه کرده است. این شرکت میگوید اقدام قضایی آن بخشی از حق دفاع قانونی است و فعالیتهایش در بازارهای جهانی با مقررات محلی و بینالمللی مطابقت دارد.
درحالحاضر، حضور سازندگان چینی در بازار توربین بادی اروپا محدود است. سهم آنها از ظرفیت تازه نصبشده این قاره در سال ۲۰۲۵ کمتر از سه درصد گزارش شده است؛ بنابراین نگرانی اروپا بیش از آنکه به سلطه فعلی شرکتهای چینی مربوط باشد، به احتمال گسترش سریع آنها در سالهای آینده بازمیگردد.
قیمت نیز تنها مسئله مورد مناقشه نیست. توربینهای مدرن از نرمافزار، حسگر، ارتباطات از راه دور و سامانههای دیجیتال برای کنترل تولید و انتقال داده استفاده میکنند. ازاینرو، برخی دولتها درباره امنیت سایبری، محل ذخیره دادهها، دسترسی سازندگان به سامانههای کنترلی و وابستگی بلندمدت نیروگاهها به خدمات و قطعات خارجی نگرانی دارند.
کنترل نرمافزار و خدمات پس از فروش زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که توربین بخشی از زیرساخت حیاتی برق یک کشور باشد. اختلال در بهروزرسانی نرمافزار، تأمین قطعات یا دسترسی به سامانههای مدیریت میتواند بر تولید نیروگاه اثر بگذارد؛ هرچند وجود چنین خطری درباره یک شرکت مشخص باید براساس ارزیابی فنی و شواهد قابلاندازهگیری بررسی شود.
اروپا همزمان با این ملاحظات امنیتی و صنعتی، برای توسعه انرژی بادی به تجهیزات بیشتر و قیمتهای رقابتی نیاز دارد. پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۴ گیگاوات ظرفیت بادی تازه در اروپا نصب شود که رکوردی جدید خواهد بود؛ اما این سرعت همچنان برای دستیابی اتحادیه اروپا به هدف حدود ۵۰۰ گیگاوات ظرفیت بادی تا سال ۲۰۳۰ کافی نیست.
محدودکردن عرضهکنندگان خارجی ممکن است از تولیدکنندگان اروپایی حمایت کند، اما در صورت کاهش رقابت یا افزایش هزینه تجهیزات میتواند اجرای پروژهها را کندتر سازد. از سوی دیگر، اتکای گسترده به تجهیزات ارزان وارداتی نیز ممکن است توان تولید، اشتغال صنعتی و دانش فنی اروپا را در بلندمدت تضعیف کند. سیاستگذاران باید میان سرعت گذار انرژی، هزینه پروژهها، امنیت زیرساخت و حفظ ظرفیت صنعتی اروپا تعادل برقرار کنند.
توسعه ظرفیت بادی فقط به تولید توربین محدود نمیشود. هر نیروگاه تازه به کابلهای داخل مزرعه، کابلهای انتقال زمینی یا زیردریایی، پستهای برق، تجهیزات کنترل و اتصال به شبکه نیاز دارد. افزایش نصب نیروگاههای بادی میتواند تقاضا برای کابلهای فشار متوسط و قوی، کابلهای مخصوص نیروگاههای بادی و سامانههای انتقال دریایی را بالا ببرد؛ اما تأخیر در مجوزها، کمبود ظرفیت شبکه و محدودیت زنجیره تأمین میتواند این تقاضا را عقب بیندازد.
پرونده گلدویند اکنون به آزمونی برای سیاست صنعتی اتحادیه اروپا تبدیل شده است. نتیجه تحقیقات مشخص خواهد کرد که آیا شواهد کافی از یارانههای مختلکننده بازار وجود دارد و در صورت اثبات، چه اقدام اصلاحی باید انجام شود. تصمیم اروپا میتواند مسیر ورود سازندگان چینی به بازار توربین، تجهیزات برق و خدمات نیروگاهی این قاره را برای سالهای آینده تغییر دهد.
تهیهشده توسط تیم رسانهای سپهران کابل فیدار؛
استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز است.