تیم رسانهای سپهران کابل فیدار ــ بازار جهانی مس تصفیهشده در ماه ژوئن با کسری ۶۰ هزار تنی روبهرو شد؛ اما همزمان ورود نزدیک به ۲۰ هزار تن مس به انبارهای بورس شانگهای، تصویری دوگانه از بازار ساخته است: کمبود در مقیاس جهانی و انباشت موقت فلز در بزرگترین کشور مصرفکننده مس.
تازهترین دادههای بازار فلزات از ادامه فشار بر زنجیره جهانی مس حکایت دارد. بر اساس آمار منتشرشده از سوی گروه بینالمللی مطالعات مس، میزان مصرف مس تصفیهشده جهان در ماه ژوئن حدود ۶۰ هزار تن بیشتر از تولید آن بوده است؛ شکافی که نشان میدهد عرضه نتوانسته بهطور کامل با تقاضای صنایع پاییندستی همگام شود.
بر اساس گزارش صبحگاهی بازار آتی جینشی، این کسری در شرایطی ثبت شده که موجودی مس در انبارهای تحت نظارت بورس آتی شانگهای طی هفته گذشته ۱۹ هزار و ۸۱۷ تن افزایش یافته است. رشد موجودی شانگهای در نگاه نخست ممکن است نشانه کاهش فشار بازار به نظر برسد، اما این آمار با کسری جهانی تناقضی ندارد.
کسری ۶۰ هزار تنی، موازنه تولید و مصرف جهانی مس تصفیهشده را در یک ماه نشان میدهد؛ در حالی که آمار بورس شانگهای فقط ورود و خروج فلز از مجموعه مشخصی از انبارهای چین را طی یک هفته ثبت میکند. بنابراین، افزایش موجودی یک بورس میتواند حاصل جابهجایی محمولهها، ورود فلز وارداتی، کاهش موقت خرید مصرفکنندگان یا انتقال مس از انبارهای تجاری به انبارهای بورسی باشد.
بازار مس طی ماههای اخیر شاهد انتقال سریع محمولهها میان آمریکا، اروپا و آسیا بوده است. اختلاف قیمت میان بورسها، نگرانی از تعرفهها و افزایش هزینه تأمین فوری، معاملهگران را به جابهجایی فلز میان انبارهای مختلف ترغیب کرده است. به همین دلیل، رشد موجودی در شانگهای لزوماً به معنای افزایش پایدار تولید جهانی یا برطرفشدن محدودیت عرضه نیست.
این تفاوت برای صنعت کابل اهمیت زیادی دارد. مس تصفیهشده، بهویژه کاتد مس، ماده اولیه تولید مفتول و هادیهای مسی است. اگر کسری جهانی ادامه پیدا کند، رقابت برای تأمین کاتد میتواند بالا بماند و قیمت مواد اولیه کارخانههای تولید مفتول، سیم و کابل را تحت فشار قرار دهد؛ حتی اگر موجودی یک بازار در دورهای کوتاه افزایش یافته باشد.
چشمانداز بلندمدت نیز همچنان از محدودیت عرضه خبر میدهد. گروه بینالمللی مطالعات مس پیشتر پیشبینی کرده بود که کندشدن رشد تولید، بازار مس تصفیهشده را در سال ۲۰۲۶ با کسری حدود ۱۵۰ هزار تن روبهرو کند. اختلال معادن بزرگ، محدودیت کنسانتره و رشد کند ظرفیت پالایش از عوامل اصلی این برآورد بودهاند.
در مقابل، تقاضا از سوی شبکههای انتقال برق، انرژیهای تجدیدپذیر، خودروهای برقی و مراکز داده هوش مصنوعی در حال افزایش است. این صنایع علاوه بر مصرف مستقیم مس، به توسعه پستهای برق، ترانسفورماتورها و حجم گستردهای از کابلکشی نیاز دارند. سرعت رشد این تقاضا، فشار مضاعفی بر معادن، کارخانههای ذوب و تولیدکنندگان کاتد وارد میکند.
آمار سایر فلزات در بورس شانگهای نیز یکدست نبوده است. موجودی آلومینیوم طی هفته گذشته ۱۸ هزار و ۳۰۰ تن کاهش پیدا کرد؛ در حالی که موجودی روی ۱۱۸۱ تن افزایش یافت. ذخایر سرب نیز ۲۰۹ تن و موجودی نیکل ۷۷۱ تن پایین آمد و موجودی قلع فقط ۵۶ تن بیشتر شد.
بر اساس تحلیل این اختلافها، نمیتوان وضعیت کل بازار فلزات را با یک روند واحد توضیح داد. افت موجودی آلومینیوم و نیکل ممکن است حکایت از خروج سریعتر فلز از انبارها یا کاهش ورود محمولههای جدید داشته باشد؛ در مقابل، افزایش ذخایر مس و روی میتواند نتیجه عرضه بیشتر در کوتاهمدت یا عقبنشینی موقت خریداران باشد.
برای فعالان صنعت مس و کابل ایران، افزایش هفتگی موجودی شانگهای بهتنهایی نشانه این نیست که کمبود مس به پایان رسیده است. این رقم باید در کنار کسری تولید جهانی، جابهجایی محمولهها میان بازارها، تغییر ذخایر بورسها و رشد مصرف صنایع برق تحلیل شود؛ زیرا هیچکدام از این شاخصها بهتنهایی تصویر کاملی از وضعیت عرضه ارائه نمیکنند.
اگر موجودی شانگهای در هفتههای آینده هم بالا برود و خرید فیزیکی صنایع چین کاهش پیدا کند، بازار ممکن است برای مدتی آرامتر شود. اما اگر این افزایش ذخایر صرفاً حاصل ورود موقت محمولهها باشد و کسری تولید جهانی ادامه پیدا کند، رقابت برای خرید کاتد دوباره شدت خواهد گرفت و هزینه تولید مفتول و کابل افزایش خواهد یافت.
در این بازار، تولیدکنندگان ایرانی ناگزیرند علاوه بر قیمت جهانی مس، تغییرات موجودی بورسهای شانگهای، لندن و آمریکا، نرخ ارز و دسترسی به کاتد را نیز رصد کنند. موجودی بورسهای شانگهای، لندن و آمریکا، نرخ ارز و میزان دسترسی به کاتد، همگی در تعیین قیمت تمامشده، زمانبندی خرید مواد اولیه و حاشیه سود کارخانهها نقش دارند. به این ترتیب، نوسان هر یک از این متغیرها میتواند مستقیماً بر قیمت تمامشده کابل، سیاست خرید مواد اولیه و حاشیه سود تولیدکنندگان اثر بگذارد.
کلیدواژهها:
مس تصفیهشده، کسری جهانی مس، مس شانگهای، صنعت کابل، کاتد مس
تهیهشده توسط تیم رسانهای سپهران کابل فیدار؛
استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز است.